Açıklama satırları, Değişken ve Sabit isimlendirme kuralları

Libreoffice Türkiye Vikisi sitesinden
Atla: kullan, ara



OpenOffice.org Basic bir Interpreter'a (Yorumlayıcı) sahiptir. Diğer diller gibi (C/C++, Pascal/Delphi, Java v.b.) Compiler'ı (derleyicisi) yoktur ve bu sebeple bağımsız çalışabilir programlar yazılamaz. OpenOffice.org Basic ile yazdığınız programlar çalışmak için OpenOffice.org'a ihtiyaç duyar.

Yazdığınız Basic kodları OpenOffice.org Basic yorumlayıcısı tarafından ilk olarak yazım hatalarına karşı denetlenir. Eğer yazım hatası yoksa kod çalıştırılır. Çalıştırıldıktan sonra eğer varsa mantık ve/veya çalışma anı hataları meydana gelebilir. Bu durumda yazdığınız kodu düzeltip tekrar çalıştırmanız gerekecektir. OpenOffice.org Basic sizlere hiç de yabana atılmayacak kadar değerli bir hata ayıklama (Debuger) aracı sunar. Bu sayede hatalarınızı çok daha çabuk ve doğru bir şekilde tespit edip düzeltebilirsiniz.

Makalemizin bundan sonraki kısmında OpenOffice.org Basic yerine sadece Basic terimi kullanılacaktır. Bu terim genel anlamda Basic programlama dilini değil, sadece OpenOffice.org içerisindeki Basic yorumlayıcısını temsil etmektedir.


Basic Program Satırları

Basic yorumlayıcısı kodu satır satır inceler ve çalıştırır. Basic diğer dillerden farklı olarak her bir komutun tek satırda bitmesini beklemektedir. C/C++ ya da Pascal gibi dillerde kodları yazarken çok daha esnek davranabilirsiniz ve bir komutu dilediğiniz kadar uzunlukta satıra dağıtabilirsiniz. Ancak Basic buna doğrudan izin vermez. Bunun yerine bir birleştirme karakteri ('_' Underscore/Altçizgi) kullanılmasını zorunlu kılar.

Örneğin;

 Değişken1 = (Değişken2 * Değişken3) + _
             (Değişken4 + Değişken5) + _
             (Değişken6 – Değişken7) + _
             (Değişken8 / Değişken9)

Not: '_' karakteri mutlaka her satırın son elemanı olmalıdır ve kendisinden sonra herhangi bir boşluk/tab karakteri içermemelidir. Aksi halde Basic yorumlayıcısı size hata bildirecektir.

Ek olarak ayrı ayrı yazılan kısa satırları da tek bir satırda birleştirebilirsiniz. Bunun için her komuttan sonra ':' karakteri kullanılır.

Örneğin;

 a=1
 b=a+1
 c=a*b

yerine

 a=1: b=a+1: c=a*b

kullanılabilir.

Açıklama Satırları

Özellikle yazarı tarafından uzun kodların anlaşılması ya da program kodlarının bir başkası tarafından rahat okunabilmesi için açıklamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Açıklamalar tek başlarına bir satır olabilecekleri gibi herhangi bir komutun devamına da yazılabilirler. Basic yorumlayıcısı neyin komut neyin açıklama olduğunu REM komutu ya da apostrof “ ' “ karakteri sayesinde anlar. “ ' “ Karakterinden sonra gelen hiçbir şeyi dikkate almaz.

Örneğin;

 ' Şimdi programımıza başlayalım
 ' İlk olarak kaç tane eleman işlediğimizi bilmemiz gerekiyor
 ' Bunun için bir Sayac mekanizmasına ihtiyacımız olacak
 Sayac = 0        ' Sayacı sıfırlıyoruz
 Sayac = Sayac +1 ' Sayacın değerini her seferinde 1 artırıyoruz.

Yukarıdaki örnekte de gördüğünüz gibi “ ' ” karakterinden sonra dilediğiniz tüm açıklamaları yazabilirsiniz. Unutmamanız gereken bir konu “ ' “ karakterinden sonra komut yazılamayacağı. Yazılan komutlar çalıştırılmayacak ve sadece bir açıklama olarak kalacaklar.

Örneğin;

 ' Şimdi yanlış bir örnek verelim
 ' Açıklama içinde a=7 gibi bir ifadenin hiçbir anlamı yoktur.
 ' b=a*8
 ' yukarıdaki örnekte yine açıklama olarak algılanacaktır.

Ayrıca “ ' “ karakteri yerine REM komutu da kullanılabilir. REM komutuyla yapılacak açıklamalar bağımsız satırlar ya da : ile bölünmüş satırlar olabilir. Aksi halde hata verecektir.

Örneğin;

 REM Açıklama satırlarını bu şekilde yazabiliriz.
 REM ancak komutların devamına REM yazmak mümkün değildir.
 A=8 ' Burada apostrof kullanılacaktır.
 B=A*9 REM bu satır hata verecektir.

Değişken / Sabit isimlendirme kuralları

Basic'te kullanılacak tüm değişken ve sabitlerin aşağıdaki kurallara uyması gereklidir.

  • Değişken isimleri sadece Latin alfabesindeki karakterleri, rakamları ve alt çizgi “_” içerebilir.
  • İlk harf ya bir karakter ya da “_” olabilir. Değişken isimleri kesinlikle rakam ile başlayamaz.
  • Özel karakterleri ve boşluk içeremez. Örneğin “üğışçö@€“
  • Değişken ismi en fazla 255 karakter olabilir. Daha uzun isimler kullanılamaz.
  • Değişken isimlerinde küçük/büyük harf ayrımı yapılmaz. Ornekdegiskenadi ile ORNEKDEGISKENADI aynıdır. Tek bir özel durum dışında! UNO-API kullanıldığında küçük/büyük harf ayrımı yapılır ve birbirlerine eşit değildir. Bu sebeple UNO-API'de nasıl tanımlanmışsa o şekilde kullanmak gereklidir.

Bu kurallara uyan ve uymayan örnekler;

 Adı           ' Yanlış örnek çünkü “ı” harfi içeriyor
 Dogum Tarihi  ' Yanlış örnek çünkü boşluk içeriyor
 Dogum_Tarihi  ' Doğru Örnek
 Gun_30        ' Doğru Örnek
 12Ay          ' Yanlış örnek çünkü rakamla başlamış
 Adi,Soyadi    ' Yanlış örnek çünkü ,. karakterleri desteklenmez.

Değişkenlerle Çalışmak

Basic dili kolay programlama için geliştirilmiştir. Doğal olarak daha ileri seviyedeki dillerde karşınıza çıkabilecek özel bir takım tanımlamaları yapmanıza gerek yoktur. Oldukça sade bir şekilde “değişken=değer” düzeninde kullanabilirsiniz.

Bu tip kullanıma “kapalı” kullanım adı verilir. Kapalı kullanımdan kasıt, değişkenin tek bir veri tipiyle işlem yapabileceğini ve diğer veri tiplerine kapalı olduğunu göstermektir. Eğer değişken ilk değer olarak bir tam sayı değer almışsa, programın sonuna kadar sadece tam sayı alabilecek olması anlamına geliyor.

Örneğin;

 a=5
 b=a+6: c=b*2
 d=c/5

Bu yöntem çok tavsiye edilmemektedir. Bunun yerine değişken tiplerini tanımlamak ileride oluşabilecek hataları daha işin başında bertaraf edecektir. Kapalı kullanım yerine açık kullanım olarak anılan yöntemdeyse değişkenlerin önce tipleri tanımlanmakta ve sonrasında kullanılmaktadır. Bunun için öncelikle DIM komutuyla değişkenin tüm veri tiplerine açık olduğu tanımlanmalıdır.

Örneğin;

 Dim Toplam         ' Değişkeni açık bir biçimde tanımlıyoruz.
 Toplam = “Merhaba” ' Değişkene bir karakter kümesi yüklenmiştir.
 Toplam = 1         ' Değişkene bir tam sayı yüklenmiştir.
 Toplam = 1.5       ' Değişkene bir doğal sayı yüklenmiştir.
 Toplam = True      ' Değişkene bir mantıksal değer yüklenmiştir.

Örneklerde de gördüğünüz gibi Toplam değişkeni olası tüm değişken tiplerine açık olarak tanımlanmış. Kapalı kullanım örneğindeyse değişken ilk değer olarak ne aldıysa tüm program boyunca aynı türde verileri alması gerekirken, açık kullanım tekniğinde değişkeninize istediğiniz herhangi bir türde veri yükleyebilirsiniz.

Açık kullanım tekniğini veri türü belirsiz olan değişkenler için kullanmak mantıklıdır. Ancak birçok programcı bazı durumlarda kesinlikle değişkene atanacak veri türlerini kendileri tanımlamak ister. Basic'te bu durum yine DIM komutu yardımıyla yapılır.

Örneğin;

 Dim Adi As String        ' Bunu Dim Adi$ şeklinde de tanımlayabilirsiniz.
 Dim Yas As Integer       ' Bunu Dim Yas% şeklinde de tanımlayabilirsiniz.
 Dim Oran As Float
 Dim Borc As Single       ' Bunu Dim Borc! şeklinde de tanımlayabilirsiniz.
 Dim ToplamBorc As Double ' Bunu Dim ToplamBorc# şeklinde de tanımlayabilirsiniz.
 Dim Tutar As Currency    ' Bunu Dim Tutar@ şeklinde de tanımlayabilirsiniz.

DIM komutuyla birden fazla değişkeni aynı türde tanımlamak için değişkenler arasında "," (Virgül) kullanılabilir.

Örneğin;

 DIM Adi, Soyadi, Telefonu As String
 DIM Alacak, Borc, Toplam As Currency

ya da tek satırda birden fazla tipte değişkenler tanımlamak için;

 DIM Adi As String, Borc As Currency, Yas As Integer

kullanılabilir.


Eskiwiki.png This page is imported from Eskiwiki (previously Wiki.OpenOffice.org.tr) The whole page content and all revisions are licensed under:
24px24px This work is licensed under the Attribution NonCommercial 3.0 Unported License